Wie zijn PS5 ooit heeft laten nakijken, heeft het woord vast gehoord: liquid metal, of in het Nederlands vloeibaar metaal. Het zit tussen de processor en het koelblok en het is een van de redenen waarom een PS5 zo'n zware chip zo stil koel houdt. Het is ook het onderdeel waar de meeste verwarring over bestaat, van 'het loopt weg als je hem rechtop zet' tot 'dat vervang je nooit'. Hieronder de feiten, zonder paniek en zonder verkooppraat.
Wat het is
Tussen elke processor en zijn koelblok zit een dun laagje dat de warmte overbrengt. In een pc, een laptop of een PS4 is dat koelpasta. Sony koos voor de PS5 voor een legering van gallium en indium die bij kamertemperatuur vloeibaar is, vandaar de naam. Het voordeel is groot: vloeibaar metaal geleidt warmte een veelvoud beter dan pasta, waardoor de PS5 met één grote, trage ventilator toe kan en toch stil blijft. Alle PS5-modellen gebruiken het, ook de Slim, de Digital Edition en de Pro.
Waarom Sony er een schuimrand rond zette
Vloeibaar metaal heeft twee nadelen die pasta niet heeft. Het geleidt stroom, en het kan bewegen. Daarom zit er op de PS5 een schuimen rand rond de processor die de laag op haar plaats houdt, en daarom is de hoeveelheid zo precies afgemeten. Blijft alles binnen die rand, dan is er niets aan de hand. Dat is meteen de reden waarom je dit niet met een tube uit de webshop even zelf overdoet: te veel, te weinig of een beschadigde rand, en het gaat mis.
Wat er met de jaren gebeurt
Vloeibaar metaal blijft niet eeuwig een gladde film. Het oxideert langzaam, er vormt zich een korst aan de randen, en door de hitte en de kou van elke speelsessie verschuift het beetje bij beetje. Zo ontstaan er kale plekken op de processor waar de warmte niet meer goed weg raakt. De console reageert zoals bij stof: de ventilator gaat harder draaien, de behuizing wordt warm, en in het slechtste geval schakelt hij zichzelf uit. Bij een console van twee à drie jaar oud zien we in de werkplaats bijna altijd allebei: stof én een laag die niet meer netjes ligt.
Het weglopen bij rechtop staan
Een van de hardnekkigste verhalen op internet. Eerlijk is eerlijk: het is nooit bewezen. Sony ondersteunt officieel allebei de standen, en wij zien precies dezelfde verschoven laag bij consoles die hun hele leven plat gelegen hebben. Plat leggen kan geen kwaad, maar rechtop gezet hebben is geen fout die je jezelf moet aanrekenen.
Waarom je het beter niet zelf vervangt
Het klinkt als een simpele handeling: oud eraf, nieuw erop. In de praktijk zit het werk in de details. Het oude metaal moet volledig weg, van de processor én van het koelblok, tot het oppervlak weer blinkt; korst laten zitten is even slecht als niets doen. De verse laag moet exact genoeg zijn en mag de schuimrand nergens overschrijden. En omdat het spul stroom geleidt, is één druppel op de verkeerde plek een kortsluiting op het moederbord. Bovendien moet de console daarvoor volledig open, tot op de print, met tientallen schroeven en fragiele kabeltjes onderweg.
Kan een handige gamer het? Ja, met een goede video en veel geduld. Maar de fout die je maakt, zie je pas maanden later, als de console opnieuw heet wordt. Daarom hoort het bij ons standaard bij elke onderhoudsbeurt: als de console toch open ligt, is het onlogisch om het niet te doen.
Wanneer moet het vervangen worden?
- Bij elke volledige onderhoudsbeurt: zodra het koelblok eraf komt, moet de laag sowieso vernieuwd worden.
- Als de console luider blaast dan vroeger of heet wordt, en het leegzuigen van de stofvangers niet helpt.
- Bij een HDMI-reparatie of ander werk op het moederbord, om dezelfde reden: de console ligt toch open.
- Uit voorzorg om de twee à drie jaar bij een console die veel draait, ook al is er nog geen klacht.
Bij ons zit het vernieuwen van het vloeibaar metaal in elke PS5-onderhoudsbeurt van € 69, en ook in een HDMI-reparatie van € 149. Meestal is dat dezelfde dag klaar, met 6 maanden garantie op onderdelen en arbeid. Een PS4 of een Xbox werkt met klassieke koelpasta; die vernieuwen we bij een onderhoudsbeurt op dezelfde manier.
Je PS5 wordt warm of blaast harder dan vroeger? Bij een onderhoudsbeurt gaat de console volledig open en krijgt de processor een verse laag vloeibaar metaal.
PS5 schoonmaken & onderhoudVeelgestelde vragen
Gebruiken de PS5 Slim en de PS5 Pro ook liquid metal?
Ja. Alle PS5-modellen koelen de processor met vloeibaar metaal, ook de Slim, de Digital Edition en de Pro. Alleen de demontage verschilt per model.
Kan vloeibaar metaal mijn PS5 kapotmaken?
Zolang het binnen de schuimrand blijft, niet. Loopt het erbuiten, op componenten naast de processor, dan geleidt het stroom en kan het kortsluiting geven. Daarom is de hoeveelheid zo precies en daarom controleren wij bij elke beurt of de rand intact is.
Is vloeibaar metaal beter dan koelpasta?
Voor warmtegeleiding ruimschoots, en daarom kan een PS5 zo stil blijven bij zo'n zware chip. Het nadeel is dat het stroom geleidt en kan bewegen, en dus meer zorg vraagt bij het aanbrengen. Voor een PS4 of een Xbox, die met koelpasta werken, blijft goede pasta de juiste keuze.
Kort samengevat
- Liquid metal is een vloeibare legering van gallium en indium tussen de processor en het koelblok; alle PS5-modellen gebruiken het.
- Het geleidt warmte veel beter dan koelpasta, maar ook stroom, en het kan bewegen. Vandaar de schuimrand en de precieze hoeveelheid.
- Met de jaren oxideert en verschuift het: kale plekken op de processor, luidere ventilator, hete console.
- Zelf vervangen kan, maar de fout zie je pas maanden later. Bij ons zit het standaard in elke onderhoudsbeurt en HDMI-reparatie.
- Rechtop staan laat het niet weglopen; dat verhaal is nooit bewezen.
Had je hier iets aan?
Deel het met iemand die er iets aan heeft, of volg ons voor meer tips. 💙
Geschreven door Gijs Vaes
Oprichter van FlexxDirect, afgestudeerd in Elektronica-ICT (UC Leuven-Limburg) en opgeleid in microsoldeerwerk. Herstelt elke dag smartphones, tablets, laptops en consoles in Houthalen-Helchteren, tot op printplaatniveau.
Meer over Gijs